Yıldız Sarayı

Sultan III. Selim'in (1789-1807) annesi Mihrişah Sultan için yaptırılmış, özellikle Osmanlı padişahı II. Abdülhamit (1876-1909) süresinde Osmanlı Devletinin ana sarayı olarak kullanılmış olan saray.

Yıldız Sarayı İstanbul, Beşiktaş’ta deniz kıyısından kuzeye doğru yükselen yamaçları, çeşitli ağaçlarla süslü, koruluk ve bahçeler, içindeki köşklerden, saraylardan, çeşitli yapılardan oluşan muazzam bir yerdir.

Buranın aslında Padişahların Kanuni Sultan Süleyman devrinden itibaren avlandıkları yer olarak biliniyormuş.

Buranın nasıl oluşturulduğunu, hangi dönemlerde hangi padişahlar kimler için neler yaptığını anlatan yazıyı aktarıyorum…

Bu araziye ilk kasrı Sultan I. Ahmet (1603–1617) yaptırmıştır.

Sultan IV. Murad (1617–1640) bu alana avlanmaya geldiğinde bu kasırda dinlenmiştir.

Bunun ardından XVIII. yüzyılda önce Sultan III. Selim (1789–1807) annesi Mihrişah Sultan için bir başka kasır daha yaptırmış ve bu kasra Yıldız ismini vermiştir.

Bunun yanı sıra sarayın iç bahçesine de rokoko üslubunda bir çeşme eklemiştir.

Sultan III. Selim’den sonra Sultan II. Mahmud (1808–1839) Yıldız Sarayı bahçesinde düzenlenen ok atışları ve güreş oyunlarını seyretmek için buraya gelmiştir.

Bu nedenle de 1834–1835 yıllarında yeni bir köşk yaptırarak çevresine yeni bir bahçe düzenlemiştir.

Sultan II. Mahmud “Asakir-i Mansure-i Muhammediye” ismi ile kurduğu yeni ordusunun talimlerini Yıldız Sarayı bahçesinde yaptırmış ve onları izlemiştir.

Sultan II. Mahmud’un oğlu Sultan Abdülmecid (1839–1861) burada yapılmış olan köşkleri yıktırmış ve onlardan daha güzel olan “Kasr-ı Dilküsa” isimli köşkü 1842 yılında annesi Bezm-i Âlem Valide Sultan için yaptırmıştır.

Sultan Abdülaziz’in (1861–1876) ise, Osmanlı İmparatorluğu’nda bir yüzyılı aşkın süre mimari yapıları ile hâkim olan Balyan ailesine Büyük Mabeyn Köşkünü yaptırmış ardından dış bahçede Malta ve Çadır Köşkleri ile asıl sarayı oluşturan Çit Kasrını onlara eklemiştir.

Böylece Yıldız Sarayı, Osmanlı padişahlarının yaptırmış olduğu köşklerle saray kompleksine dönüşmüştür.
 (alıntı)

Yıldız Sarayı Osmanlı İmparatorluğu’nun sona ermesinden sonra bir süre hiçbir şey yapılmamış, daha sonra Harp Akademileri binası olarak kullanılmış.

Sarayın bazı bölümleri; TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı’na,

İslam Tarih Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi’nce (IRCICA) Yıldız Üniversitesine bağlanmış.

Bir bölümü de kültür bakanlığına devredilmiş.

Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesinden sonra yerine geçen Sultan V. Murad (1876) üç aylık saltanatını Yıldız Sarayı’nda sürdürmüştür.

İstanbul’da çok güzel saraylar var. Fırsat buldukça sizlere iki satırda olsa onlardan söz edeceğim…

Nazan Şara Şatana